Kanser ameliyat



Doktorunuz kanserden kuş­kulandığında, büyük olası­lıkla sizi önce bir cerraha sevk edecektir. Kesin tanı konulabilmesi için belli bir cerrahi iş­leme çok sık gerek duyulmasından, kısmen de pek çok kanser türünde ameliyatın en iyi tedavi seçeneği ol­ması ya da başlangıç için en iyi teda­vi olmasındandır. Kanser saptandı­ğında, yaygınlık derecesi de ameli­yat sırasında ortaya konulabilir; kimi zaman ameliyatın önemli hedeflerin­den biri budur. Meme kanseri için ameliyat edilen kadınlarda, koltukaltındaki bir lenf düğümünün çıkartıl­ması (“koltukaltının açılması” [aksiller diseksiyon] ya da ‘koltukaltının temizlenmesi’ [klirens] ya da yumur­talık kanseri ameliyatında karın boş­luğunun ayrıntılı biçimde gözle mu­ayene edilmesi ["evrelendirme laparatomisi" sırasında]) buna örnektir.

Ameliyat düşüncesinin pek çok kişide gerginliğe yol açması son de­rece anlaşılabilir bir durumdur. Ancak kanser ameliyatlarının çok bü­yük bir kısmı son derece sorunsuz biçimde gerçekleştirilir. Elbette so­nuçlar her zaman mükemmel değil­dir. Ancak birkaç dakika süren göre­ce küçük ya da saatler süren büyük girişimler olabilen belli ameliyatların olası kısa ya da uzun vadeli istenme­yen etkilerini burada ayrıntılarıyla tartışmak olanaksızdır.

Tabii ki bazı ameliyatların görü­nüm, işlev ya da her ikisi üzerinde uzun süreli önemli etkileri vardır. Di­ğer bazıları ise, özel birtakım yan et­kiler oluşturma riski taşır; örneğin, koltukaltındaki lenf düğümlerinin alınmasından sonra kolda şişme ve rektum ya da prostat kanserinden sonra impotans (iktidarsızlık) gibi. Genellikle her türlü risk önceden ayrıntılı olarak tartışılır, ancak daha fazla bilgi edin­mek istiyorsanız sormaktan çekin­meyin.

Kimi zaman hasta ameliyattan kı­sa süre sonra evine gidebilecek du­rumdadır, kimi zaman da iki-üç hafta ya da daha uzun süre hastanede kalır. Bazen hasta hemen normal ya­şamına dönebilirken, büyük ameli­yatlardan sonra normale dönüş bir­kaç ay sürebilir. Hastaların birçoğu ameliyattan hemen sonraki dönem­de bir miktar rahatsızlık hissetse de, günümüzde iyi ağrı kontrolü dahil, ameliyat sonrası bakım standartları çok yükselmiştir.

Aşağıda sık kullanılan bazı ame­liyat terimleri yer almaktadır.

Rezeksiyon:
Bir tümör ya da or­ganın çıkartılması; …ektomi ile biten sözcükler de aynı anlama gelir. Ör­neğin, kanser içeren bir akciğer lobunun çıkartılması “pulmoner lobektomi” ve kanserli prostatın çıkar­tılması “prostatektomi” olarak ad­landırılabilir.

Radikal:
Görünen tümöre ek ola­rak yakındaki dokuların ya da bağ­lantılı dokuların da çıkartılması işle­midir; amaç, kalan son kanser hüc­resinden de kurtulmaktır.

“…ostomi” ile biten sözcükler:
Vücudumuzun tüp benzeri organları bir tümör tarafından tıkandığında ya da bunların kısmen çıkartılması ge­rektiğinde, cerrah tıkanıklık noktası­nı atlayarak, tüp biçimindeki organı deride yapılmış yapay bir deliğe bağlayıp bir giriş ya da çıkış oluştu­rabilir (bir “stoma”; bk. aşağıdaki bölüm). Örneğin, nefes borusu yada diğer adıyla trakeanın üzerindeki deriyle birleştirilmesine “trakeosto-mi” adı verilir ve koşullara göre tra-keostomi kalıcı ya da geçici olabilir. Kalın barsağın (kolonun) karın deri­sindeki bir stomaya bağlanmasına ise “kolostomi” denir. Bu da kalıcı ya da geçici bir işlem olabilir.

Stoma:
Tüp şeklindeki bir organın içeriğinin vücuttan atılmasına olanak vermek için, deride yapay bir açıklık oluşturulması işlemidir. Örneğin ko­lostomi sonrasında, barsağın içeriği­ni toplamak için stoma üzerine bir torba yerleştirilir; modern tasarımlar sayesinde, bu işlemin uygulandığı kişilerin büyük bölümü neredeyse tamamen normal bir yaşam sürer.


Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , ,

Bu yazıya yapılan yorumlar için RSS beslemeleri. TrackBack URI

Yorumlar

  1. ne diyeyim mükemmel bir web sayfası hazırlamışsınız en son uygulamaları da bir henüz deneniyor ibaresiyle ayrı bir başlık altında yayınlarsanız çok yararlı olacağını düşünüyorum hoşcakalın

    Yorum yapan ufuk hüşan — 09 Haziran 2008 #

Yorum yapın



Aşağıdaki konuları okudunuz mu?