Kemik iliği ve kök hücresi nakli



Kimi zaman kemoterapi çok yüksek dozlarda uygulanır ve kemik iliği üzerinde çok belirgin bir etkiye ne­den olur. Bu tür yoğun tedaviler yal­nızca bazı kanser türleri, özellikle de lösemi ve lenfomalar için uygundur. Kan üzerindeki etki öylesine belir­gindir ki, hastanın kemik iliği ya da kök hücresi nakliyle (transplantas­yon) “kurtarılması” gerekir. Bu yolla, daha az da verilebilen kemoterapi, çok daha yüksek dozlarda uygulana­rak, bazı kanser türlerinde tamamen iyileşme şansı artırılabilir.

Kendi iliğiniz kullanılarak kemik iliği nakli yapılacaksa, iliğin yoğun kemoterapiden önce alınması gere­kir. Bir diğer seçenek de kemik iliği sizinkine çok benzeyen bir vericiden kemik iliği almaktır. Kemik iliklerinin birbirine benzemesi büyük önem ta­şır, aksi taktirde bağışıklık sisteminiz tarafından reddedilebilir. Pek çok verici yakın akrabalardan (genellikle erkek ya da kız kardeşler) seçilir, ancak kimi zaman akraba olmayan ve­ricilerde de iyi uyum gösteren ilik saptanabilir. Kemik iliği almak için hastaya genel anestezi verilir ve le­ğen kemiğinin (pelvisin) arka kıs­mındaki kemiklerin iliği özel bir iğ­neyle dışarı alınır. Toplam kemik ili­ğinin oldukça küçük bir bölümü alı­nır ve böylelikle vericinin acil gerek­sinimlerini karşılayacak bol miktarda ilik yerinde bırakılır. Geri kalan ilik hücreleri, kısa sürede çoğalarak alın­mış olan iliğin yerine yenisini yapar. Çıkarılan ilik dondurularak saklanır ve yüksek doz kemoterapi verildik­ten sonra, bir toplardamar yoluyla vücuda verilir. Kemik iliği hücreleri kan dolaşımından geçerek kemik­lere ulaşır ve tekrar kan hücresi üret­meye başlar.

Kemik iliği nakli yerine giderek daha fazla tercih edilen bir seçenek de, kök hücresi naklidir (transplan­tasyon). Bu işlemde, büyüme faktör­leri enjekte edilerek ilikten ayrılması sağlanan ilik hücreleri (ya da kök hücreler) hastanın kan dolaşımından alınır. Hastanın iki koluna da enjek­siyon kateteri takılır ve bir koldaki toplardamardan alınan kan kök hüc­releri ayıran bir makineye gider, ora­dan da diğer koldaki damar yolun­dan vücuda geri verilir. İşlemin ta­mamı üç ya da dört saat sürer. Kök hücreler dondurulur ve gerektiğinde uygulanmak üzere saklanır.


Etiketler: , , , , , , , , ,

Bu yazıya yapılan yorumlar için RSS beslemeleri. TrackBack URI

Yorum yapın



Aşağıdaki konuları okudunuz mu?